El Sıkışmak Gerçekten Dostça Bir Hareket Mi?
barefoot tarafından 10 Mart 2010, Çarşamba tarihinde yazıldı.
Dik otur, teşekkür et. Lütfen demeyi unutma. Dirseklerini masaya koyma... Hepimize çocukluğumuzdan itibaren bir takım görgü kuralları öğretilir. Ama bunlar her zaman, her yerde geçerli olmayabilir ya da modern toplumlarda yerleşmiş olan bazı görgü kuralları eski toplumlarda farklı anlamlar ifade edebilir, aynen el sıkışmada olduğu gibi.
Eski medeniyetlerden günümüze ulaşan kalıntılardan anladığımız kadarıyla tokalaşmanın kökenleri M.Ö. 2nci yüzyıla kadar uzanıyor. Tokalaşmanın eskiden insanlar genelde silah taşıdıkları ve bunu sağ elleriyle yaptıkları için, silahsız olduğunu ve tehlike olmadığını karşı tarafa göstermek amacıyla gerçekleştirilen bir eylem olduğu düşünülüyor.
Günümüzdeyse genelde biriyle tanışırken veya birini tebrik ederken yapılan bir harekettir. Ama her toplumun kendine ait bir takım gelenekleri vardır. Mesela Avrupa'da eldivenle el sıkışmak uygunsuz bir hareket olarak görülebilir. Bazı kültürlerde de sert biçimde el sıkışmak asabiyet belirtisi veya hoş karşılanan bir hareket olabiliyor. Mesela Filipinler'de birinin elini (veya başka bir yerini) sertçe sıkmanız pek önerilen bir davranış değildir. Bu, düşmanca bir tavır gibi algılanabilir. Ama Amerika veya Avrupa'da güven veya hayranlık belirtisi olabilir.
Ortodoks Musevilerse karşı cinsten kimsenin elini sıkmazlar. Müslüman kadınlar bir erkekle el sıkışmaktan çekinebilirler. Ama Müslüman bir erkek için bu durum söz konusu olmayabilir.
Tokalaşmak gibi sıradan bir çok davranış, mesela el sallamak, sakız çiğnemek hatta bahşiş bırakmak, bazı toplumlarda farklı anlamlar ifade edebilir. Birkaç örnek vermek gerekirse:- Yunanistan'da avuç içinizi göstererek yaptığınız herhangi bir hareket, mesela el sallamak veya dur işareti yapmak aşırı derecede kaba kabul edilebilir. Eğer illa el sallamak isterseniz bunu güzellik kraliçesi veya politikacı gibi avucunuzu içe dönük biçimde yapmalısınız.
- Eğer bir gün Çin'de yemek yerseniz tabağınızdakileri bitirmemeye özen gösterin. Arkanızdan ağlamazlar, hayır. Çünkü siz bitirdikçe ev sahibi doldurmaya devam edecektir ve bu da çok kaba bir davranış olarak görülür. O yüzden tabağın dibini sıyırmak yerine, bir miktar yiyeceği tabakta bırakın ki ev sahibine cömertliğinden fazlasıyla memnun kaldığınızı göstermiş olun.
- Siz siz olun Japonya veya Kore'de bahşiş vermeyin. Çünkü bu onlar için iltifat değil hakarettir, hatta sadaka gibi algılanır.
- Sakız çiğnemek zevkli olabilir ama İsviçre, Lüksemburg, Fransa gibi ülkelerde kaba bir davranış olarak görülür. Singapur'da ise bazı sakız türleri 1992 senesinden beri yasaklanmıştır. Sebebiyse vatandaşların yere atılan sakızlardan rahatsız olmasıdır.
